عبد الحسين بن محمد حسن طبيب تبريزى

324

مطرح الأنظار في تراجم أطباء الأعصار وفلاسفة الأمصار ( فارسى )

او گرديد اين حكيم مقاربات كواكب را از مدّتى قبل از حيات خويش تا زمانى دراز بعد از خود را بوقت و ساعت معيّن نموده * صاحب ناسخ التواريخ فرمايد حكيم مزبور در خدمت ( زردشت ) تلمذ كرده بود و او را كتابى است كه نام آن فرهنك ملوك و اسرار عجم است كه در زمان ما بجاماسب‌نامه مشهور است و در آن كتاب نظرات كواكب را تا پنج هزار سال بيان نموده صاحب قاموس الاعلام نويسد اين كتاب را در قرن هفتم هجرى به عربى ترجمه كرده‌اند بالجمله آن حكيم به خالق خير و خالق شر كه يزدان و اهرمن ناميده مىشود قايل بوده و بعقيدهء ناسخ التواريخ همين جا ماسب برادر ( كشتاسب ) مىباشد * 1 جبرئيل طبيب انوشيروان مسقط الرأس وى شهر جندى سابور است جبرئيل بن بختيشوع و جبرئيل بن عبيد اللّه و غيره كه ذكر آنها در اين كتاب در ذيل بنى جورجس مسطور گرديده از نژاد اين طبيب اريب مىباشند صاحب ناسخ التواريخ كويد از آن روز كه شاپور شهر جندى سابور را بساخت و مردم در آن سكونت داشتند در ميان ايشان اطباى زياد به‌ديد آمد و اين فن شريف روز تا روز در آن شهر افزون بود تا كار بدانجا كشيد كه اطباى آن بلد را بر طبيبان يونان و هندوستان تفضيل مىنهادند و ايشان را در فن طب مبدعات تازه و مخترعات بىاندازه بود و كسرى انوشيروان در سال بيستم سلطنت خويش حكم داد تا اطباى آن شهر را در دار الملك مداين حاضر كردند و انجمنى بر آراست و ايشان را با اطباى ديگر بلاد بمناظره و مباحثه حكم داد سخن هركس را رقم كرد عاقبت اطباى جندى سابور بر ساير اطبأ غالب آمدند و جبرئيل صاحب ترجمه كه طبيب حضرت بود بر كافهء آن جماعت سرى و برترى داشت و همچنان اين علم در خاندان جبرئيل رواج داشت تا جبرئيل بن بختيشوع و فرزندان او پديدار شدند و در حضرت خلفاى بنى عباس قربت تمام حاصل كردند ( انتهى كلام ناسخ التواريخ ) زمان جبرئيل بنا بنوشتهء آن مورخ نحرير قريب هفتاد سال پيش از هجرت حضرت ختمى مرتبت ( ص ) بوده * 2 1 جبرئيل بن بختيشوع الطبيب چنانچه پيش از اين مسطور گرديد اين حكيم